باشگاه شطرنج ذهن برتر

با پیشرفت روز افزون نرم افزارهای شطرنج، هیچ عجیب نیست که نسخه‌های جدید هر کدام از این نرم افزارها حدود 50 درجه (ریتینگ) نسبت به نسخه‌ی قبلی یا نسبت به سایر رقبا، قوی‌تر شده باشند. مثلاً فریتز 12 نسبت به فریتز 11 تقریباً به همین اندازه قوی‌تر شده بود و دور از انتظار هم نبود. تا امروز بعضی نرم افزارها مثلاً 20 امتیاز نسبت به نفر اول لیست انسان‌ها بالاتر یا پایین تر بودند. ولی نرم افزار_ی که بالغ بر 460 امتیاز از نفر اول ریتینگ جهان، مگنوس کارلسن، بالاتر باشد واقعاً باید "پدیده" تلقی شود. اسم این نرم افزار را که "هودینی 3"   (3 Houdini)  است حتماً شنیده‌اید. وقت‌ای از استاد بزرگ نروژی، لیف ارلند ژوهنسن، پرسیده می‌شود که به نظرش قوی‌ترین بازیکن تاریخ شطرنج کیست، فیشر، کاسپارف، یا هموطن خودش، مگنوس کارلسن؟ او پاسخ می‌دهد: « هیچ کدام! هودینی 3 ! ». همچنین وقت‌ای از پیتر سویدلر می‌پرسند کدام بازیکن را برای یک رقابت فرضی و تخیلی با موجودات هوشمند سایر کرات° انتخاب می‌کند؟ می‌گوید: « هودینی 3 ! ».
(ر.ک ادامه مطلب...)

 

ریتینگ این نرم افزار، البته روی یک سخت افزار مناسب و با سریال اصلی، نه کرک شده، با رقم افسانه‌ای 3335 ارزیابی شده است که از ریتینگ فعلی مگنوس کارلسن، یعنی 2872، که خودش یک رکورد تاریخی است، 463 واحد° بیشتر است!! معنی‌اش از نظر ریاضی این است که انتظار می‌رود این غول افسانه‌ای در مقابل کارلسن %99 امتیاز بگیرد! این مطلب را می‌توانید از لیست‌های ریتینگ آنلاین، هر کدام را که خودتان معتبر می‌دانید، چک کنید. بنابراین اجازه بدهید ببینیم اصلاً چنین نرم افزاری از کجا آمده است!

مهندس مکانیک سازه‌ی بلژیکی، رابرت هدارد، که ریتینگ خودش در حدود 2250 است، می‌گوید طرح هودینی را فقط به عنوان فعالیت فراغتی° دنبال می‌کرده است! (اگر هدف اصلی و جدی‌اش بود چه می‌شد!). در پاسخ به این سؤال که "آیا فکر می‌کرده روزی نرم افزارش قهرمان جهان شود، آن هم با اختلاف زیاد؟" می‌گوید: « خیر »!  آقای رابرت هدارد می‌گوید کماکان قصد دارد روی این نرم افزار، کار کند و در آینده نسخه‌های قوی‌تری بسازد!

در مورد خود لغت "هودینی"، نام فردی است (1874–1926) که در نمایش‌های بسیار مهیج، خودش را از انواع دستبند و غل و زنجیر، به شکل باور نکردنی‌ای آزاد می‌کرده است! وجه تسمیه‌ی این اسم برای "هودینی 3" در قابلیت فراوان این نرم افزار برای پیدا کردن راه حل‌های غیر منتظره است آن هم در شرایط ای که واقعاً فکر می‌کنید هیچ راه حل‌ای وجود ندارد! امتیاز هودینی فقط در ریتینگ‌اش نیست بلکه در سبک بازی و جنس حرکات نیز هست.  ببینید، افزایش 50 درجه یا بیشتر در ریتینگ فریتز، سبک بازی‌اش را عوض نمی‌کند. فریتز 12 یا 13 هنوز همان سبک فریتز 11 را دارند. اما مطالب‌ای که اساتید بزرگ و مفسرین در مورد سبک بازی هودینی نوشته‌اند بیانگر یک رفتار ویژه است که می‌تواند گاه‌ای وارد مود تاکتیکی شود و سخت‌ترین پوزیسیون‌ها را (که معمولاً برای سایر نرم افزارها بسیار وقت گیر یا غیر قابل حل هستند) در چند ثانیه حل کند، گاه‌ای فقط پوزیسیون‌اش را تقویت کند، و بعضی اوقات فقط صبر کند و مانور بدهد تا لحظه‌ی حمله فرا برسد! هودینی "شخصیت" خاص خودش را دارد. در شروع بازی، دو نوآوری گشایشی به نام "هودینی" ثبت شده‌اند! و در زمینه‌ی آخر بازی هم این نرم افزار از یک روش نوین "تفکر" به نام Bitbase استفاده می‌کند که دقت و سرعت محاسبات را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.

هودینی در دو نسخه‌ی استاندارد و حرفه‌ای عرضه می‌شود که نسخه‌ی حرفه‌ای (بنا به خواست و تنظیمات شما) می‌تواند همزمان از 32 هسته‌ی CPU و 256 گیگابایت حافظه‌ی موقت، استفاده کند! 256 مگابایت نه! 256 گیگابایت!!  ظاهر نرم افزار، مشابه همان محیط آشنای فریتز 13 است، که دو گزینه‌ی مهم برای آنالیز پوزیسیون‌ها نیز به‌اش اضافه شده است. این دو گزینه (که Let's Check و Cloud Engines نامیده می‌شوند) و قدرت اصلی نرم افزار در سایر زمینه‌ها، البته در نسخه‌های غیر معتبر° فعال نیستند. بنابراین نسخه‌های غیر اصلی، حتی ارزش صرف زمان برای کپی کردن DVD را هم ندارند! مشخصات فنی Engine در نسخه‌های اصلی، که برای تحلیل پوزیسیون و پیدا کردن بهترین حرکات، استفاده می‌شوند، از قبیل Evaluation و Selectivity و استفاده از Bitbase، کم نظیر و جزء جدیدترین تکنیک‌های برنامه نویسی برای شطرنج هستند. در این‌جا چون از دید بازیکنان شطرنج صحبت می‌کنیم وارد جزئیات نمی‌شویم ولی در این مورد می‌توانید منابع آنلاین را هم مطالعه کنید. ضمناً بد نیست یادآوری کنیم که حداقلء سخت افزار مورد نیاز را هم مد نظر داشته باشید. مثلاً برای باز کردن DVD نیاز به درایو DVD هست!

و در راستای این‌که "عطر آنست که خود ببوید" می‌توانید داخل خود نرم افزار، بین هودینی 3 و فریتز 13، مسابقه ترتیب بدهید (اگر هر دو را نصب کرده باشید). لازم نیست حرکات ایندو را "دستی" برای دیگری بازی کنید! مسابقه با تعداد دورهای متفاوت و شرایط دلخواه شما به صورت اتوماتیک قابل برگزاری است. به هر حال، سخت افزار اگر قوی یا ضعیف باشد برای هر دو یکسان است. فقط سایر شرایط را عادلانه تنظیم کنید! مثلاً مقدار حافظه‌ی اختصاص داده شده به هودینی و فریتز، برابر باشد. یکی‌شان مساوی‌تر نباشد! در این صورت، خواهید دید که عطر° خود می‌بوید!  علاوه بر این، داخل تمام DVD های فریتز و هودینی، یک سری پوزیسیون تست، مخصوص تست نرم افزارها هست که توسط استاد بزرگ "جان نان" گزینش شده‌اند (جان نان در این زمینه متخصص است) و این تست‌ها را هم به صورت اتوماتیک در خود نرم افزار می‌توان اجرا کرد. باز هم لازم نیست یکی یکی پوزیسیون‌ها را باز کنید و تست بگیرید!  حتی دیتابیس‌های دیگری هم به همین منظور، طراحی شده و قابل دانلود است. بنابراین ما تست نهایی را به خود شما واگذار می‌کنیم.

مسلماً بازی کردن روزانه با هودینی، مگر این‌که خود شکست خوردن‌های پیاپی و ناگزیر، برای کس‌ای هدف باشد (!)، چندان منطقی نیست! ولی در تحلیل‌ها و تدارکات می‌توان استفاده‌ی خوب‌ای از این نرم افزار کرد. یعنی اگر بازی‌های خود یا دیگران را با کمک هودینی تفسیر کنید، البته با تنظیمات دقیق و روش صحیح که خارج از حوصله‌ی این بحث است، انگار از یک استاد بزرگ° مشورت گرفته‌اید.

مسابقه (یا جنگ) انسان و ماشین، بعد از شکست پر چون و چرای کاسپارف از غول IBM به پایان نرسید. اولاً گفته می‌شد که IBM در حین مسابقه، مخفیانه از یک یا چند استاد بزرگ هم کمک می‌گرفته است، و الا چه دلیل دارد که واریانت‌های خروجی کامپیوترشان را نشان نمی‌دهند؟ (این اتهام به اثبات نرسیده است). ثانیاً مدتی بود که خبرهایی در مورد یک بازیکن 43 ساله آلمانی (ریتینگ زیر 2200) منتشر می‌شد، به نام "ادوارد نمت"  (Eduard Nemeth)، که ضعف نرم افزارهای شطرنج را پیدا کرده و تمام برنامه‌های معروف و قدرتمند، از جمله فریتز و شردر و های‌آرکز و ریبکا را بارها در هم کوبیده بود! با مهره‌ی سفید، با مهره‌ی سیاه، در بازی بلیتز، نیمه سریع، طولانی، در همه حال!  از او بازی‌هایی منتشر شده بود (می‌توانید خودتان جستجو کنید و ببینید) که تکان دهنده بود! منتها همین ایشان در برابر استاد بزرگ‌ها (انسان) هیچ قدرت رقابت ندارد!  (طبیعتاً با توجه به ریتینگ‌اش). ایشان (در صورت وجود!) یک مدتی آبروی انسان‌ها را خریده بود! ما هیچ وقت مطمئن نشدیم که این قضیه صحت دارد یا شوخی اول ایپریل است (!) اما این سؤال را داریم که حالا ادوارد نمت در برابر هودینی هم تاب مقاومت دارد یا نه؟ (!!).

نقل قول‌های این نوشتار از سایت "چسبیس" و توضیح در مورد کلمه‌ی هودینی از "ویکی‌پدیا" گرفته شده‌اند. همچنین از لیست‌های ریتینگ آنلاین و سایت‌های مختلف در مورد "ادوارد نمت" استفاده شده است.

برای تهیه dvd می توانید از 11 تا 19 با تلفن 8897013 تماس بگیرید

پاسخ به سؤالات (فقط در مورد این مقاله و سایر DVD های چسبیس):

hooshang.s.nia@gmail.com

منبع : سایت ماهنامه شطرنج ایران