مصاحبه با استاد بزرگ باقری
"امير باقري" استاد بزرگ و مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران روز سه شنبه گفت که "به زودي برنامه ريزي گسترده اي براي حمايت از شطرنج رده هاي سني در سراسر کشور آغاز مي شود". |
وي در گفت و گو با خبرنگار ورزشي ايرنا، گفت: بعد از نتايج درخشان شطرنجبازان ايران در مسابقات قهرماني رده هاي سني جهان، ضرورت حمايت و پشتيباني از شطرنج در بخش رده هاي سني بيش از پيش احساس مي شود.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران در اين گفت و گوي مبسوط از سطح شطرنج روسيه گفت، دانش شطرنج ايرانيان را به نقد کشيد و خواستار آن شد که "ميان استعدادهاي فردي بازيکنان و دانش کلاسيک هماهنگي پيش آيد".
باقري تنها راه شکوفايي شطرنج ايران را در اين نکته دانست و از اختلاف سطح ميان تيم ملي شطرنج بزرگسالان و جوانان سخن به ميان آورد، نقبي به برنامه هايش در فدراسيون شطرنج براي سرمايه گذاري در شطرنج پايه زد و قول داد امکانات بيشتري براي مدال آوران آسيايي و جهاني در نظر بگيرد و شطرنج شهرستان ها را دگرگون کند.
او به شطرنج با نگاهي فلسفي نگريست و شطرنج را ورزش انديشه ناميد و گفت: در جامعه اي که مردمانش بهتر انديشه کنند، پيشرفت و تعالي در آن جامعه سريعتر رخ خواهد داد و ويژگي شطرنج، بهتر انديشيدن است.
مدير تيم هاي ملي شطرنج گريزي به بحث بودجه فدراسيون شطرنج زد و خواستار اصلاح نگرش مديران ورزش نسبت به شطرنج شد، موفقيت هاي شطرنجبازان ايران در بخش رده هاي سني در جهان و ضرورت تداوم موفقيت آنها را در شطرنج کلاسيک دنيا واکاوي کرد و علت را فقط در "برنامه ريزي هاي کوتاه مدت" دانست و از برنامه هاي بلندمدتي سخن گفت که "درصورت همراهي مديران ورزش کشور در چند سال آينده سطح شطرنج ايران دگرگون خواهد شد".
باقري گفت: زماني که "سيد جواد علوي" قهرمان 12 ساله هاي جهان شد، "تيمور رجب اف" نفر دوم جهان بود، از آن زمان تاکنون سال هاي زيادي سپري شد، اکنون علوي استاد بين المللي شطرنج است و رجب اف جزو 10 شطرنجباز برتر دنيا است. رجب اف با غلبه بر کاسپارف نشان داد که شطرنج مفهومي کلاسيک دارد.
وي افزود: متاسفانه شطرنج ايران هيچگاه در مسير کلاسيک و پايه اي گام برنداشت و به شطرنج در ايران بيشتر با نگاه کوتاه مدت نگريسته شد.
استاد بزرگ شطرنج ايران افزود: شطرنج، ورزشي است که قدمت هزار و 500 ساله دارد و رشته اي نيست که بتوان با برنامه ريزي کوتاه مدت، به پيشرفت بزرگ دست يافت. در برخي از رشته هاي ورزشي با استفاده از مربيان برجسته و با چند سال فعاليت، مي توان اميد داشت که پيشرفتي در آن رشته حاصل شود، اما براي پيشرفت شطرنج بايد دستکم سرمايه گذاري 20 ساله شود، تا شاهد پيشرفت شگرف در آن بود.
باقري مردم ايران را به لحاظ استعداد و بهره هوشي در زمره مردم تاپ دنيا دانست و گفت: ايرانيان در بخش هايي که به ضريب هوشي مربوط است، نتيجه خوب مي گيرند و نمونه آن شطرنج رده هاي سني هشت، 10 و 12 سال و حتي در بخش شطرنج سريع و نيمه سريع است.
مدير تيم هاي ملي گفت: حرف نخست را در شطرنج رده هاي سني استعداد مي زند و به همين دليل در اين بخش مدال آور هستيم، اما زماني که سخن از کار، ريشه و تاريخ شطرنج مي شود، حرف هاي کمتري براي گفتن داريم.
او مثالي زد و گفت: ايرانيان در فوتبال گل کوچک نتايج بهتري دارند، زيرا در اين بخش توانايي هاي فردي و استعداد بازيکن مهمتر است، اما در فوتبال کلاسيک آن توان لازم را نداريم، شطرنج رده هاي سني همان فوتبال گل کوچک است که استعداد در آن نقش بسزايي دارد، اما در شطرنج کلاسيک بزرگسالان، زماني که يک بازيکن ايراني را با روس ها مقايسه مي کنيم، در مي يابيم که روس ها از پنج سالگي، بالاترين دانش کلاسيک شطرنج را مي آموزند و در بزرگسالي تفاوت هاي فاحشي در سطح دانش آشکار مي شود.
باقري گفت: مقايسه يک بازيکن 20 ساله ايراني با يک استاد بزرگ 20 ساله روس نشان مي دهد که بازيکن ايراني فرصت هاي خود را با راندمان بالا صرف شطرنج نمي کند و مشکل از همين نقطه آغاز مي شود، از يک سني به بعد، لحظه ها حرف نخست را مي زند، شطرنجبازان روس از اين لحظه ها استفاده بهينه مي کنند و نتايج آن را نيز مي گيرند.
وي افزود: البته با اهميت تر از هر موضوعي، حفظ مقام کسب شده در رده سني است، بايد به اين موضوع بيانديشيم که چگونه سيستمي بکار ببريم که مقام کسب شده را حفظ کنيم، در حالي که مشاهده مي شود، پس از چند سال عنوان رده سني کسب شده، از دست مي رود.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: اين موضوع دلايل زيادي دارد، به نظر من يک بخش به حمايت هاي دست اندرکاران ورزش از قهرمانان رشته هاي ورزشي مربوط مي شود، به هر جهت، رجب اف مي دانست و مي خواست قهرمان شطرنج جهان شود و شد.
باقري گفت: من به عنوان استاد بزرگ شطرنج و يکي از قهرمانان قديمي شطرنج ايران، هيچگاه نمي دانستم مي خواهم چه کاره شوم، هيچوقت مصمم نبوده ام که رشته اصلي من چيست، اين موضوعات از جمله مباحث فرهنگي جامعه ايراني است که بايد براي اصلاح آن، فرهنگ سازي گسترده اي صورت گيرد.
وي افزود: به نظر من در آن سال که علوي قهرمان جهان شد، ايران يکي از با استعدادترين شطرنجبازان تاريخ خود را تقديم دنياي شطرنج کرد، اما بضاعت شطرنج ايران در آن سال ها، اندک بود، علوي در آن سال ها نياز به چند استاد بزرگ داشت که در کنارش باشند تا او را به مدارج عالي برسانند، اما اين اتفاق نيفتاد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران، گفت: فدراسيون شطرنج در آن زمان که علوي قهرمان جهان شد، به جاي آنکه او را مورد حمايت قرار دهد، بيشتر از عنوان او استفاده تبليغاتي کرد و اين باعث پيشرفت نکردن اين شطرنجباز شد.
استاد بزرگ شطرنج ايران گفت: موضوع اصلي آن است که در شطرنج پايه بايد به گونه اي برنامه ريزي شود که پيشرفت در 10 تا 15 سال بعد نمايان شود.
باقري که سال ها در کشورهاي اروپايي و آمريکايي مربيگري کرد، مثالي زد و گفت: حدود 20 سال پيش، کشور چين در شطرنج جايگاهي نداشت، در آن سال ها، چند استاد بزرگ روس به چين رفتند، سال هاي متمادي طول کشيد تا قهرمان زنان جهان از چين سربرآورد و ناگهان چين به تيم هاي اول و دوم جهان تبديل شد.
وي افزود: زماني که به شطرنج چين مي نگريم، آن را در رده دوم جهان مي بينيم، اما نبايد فراموش کرد که چين 20 سال به نتايج کوتاه مدت فکر نکرد، شطرنج را به صورت کلاسيک و پايه اي کار کرد و ناگهان استعدادها شکوفا شد، به گونه اي که در شطرنج اکنون روس ها نيز از چيني ها مي ترسند.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: بايد ميان استعداد فردي بازيکن و دانش او هماهنگي پيش آيد، نبايد فقط روي قابليت هاي فردي بازيکنان تکيه کرد، بايد به بازيکن دانش کلاسيک نيز آموخت تا اميدوار بود روزي شطرنج در کشور متحول شود.
باقري با بيان اينکه "به جز چند بازيکن بزرگسال شطرنج ايران، اختلاف سطح زيادي ميان بازيکنان شطرنج ايران در سطح بزرگسالان وجود دارد"، گفت: چنانچه به شطرنج رده هاي سني توجه ويژه شود، خلايي که در سطح تيم ملي بزرگسالان و جوانان وجود دارد، قابل رفع است.
وي افزود: اگر بتوانيم شطرنج زير 20 سال ايران را به جايگاه مطلوب و برتر دنيا برسانيم، آن زمان مي توانيم اميدوار باشيم که وقتي يک بازيکن بزرگسال بازنشسته مي شود، چندين بازيکن براي کسب جايگاه بازيکن بزرگسال با هم رقابت خواهند کرد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: اگر شطرنج رده هاي سني را قدرتمند کنيم، پس از چند سال در تيم ملي بزرگسالان احساس نگراني نخواهيم کرد.
باقري مثال ديگري زد و گفت: اکنون قهرمان جوانان زير 20 سال جهان "واشيه لاگراف" از کشور فرانسه است، ريتينگ وي اکنون 2713 است، اين شطرنجباز در فرانسه نفر دوم است و سال گذشته قهرمان بزرگسالان فرانسه شد.
وي افزود: در کشورهايي که سطح شطرنج آنها بالا است، کسي که قهرمان جوانان کشورش مي شود، در حد تيم ملي است، يعني چنان در رده هاي سني علمي کار کرده اند که تفاوت زيادي ميان شطرنج جوانان و تيم ملي وجود ندارد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: اگر موفق شويم در شطرنج رده هاي سني به شيوه آکادميک و اصولي کار کنيم، در سال هاي آينده هر چه به سطح بالاي رده هاي سني مي رسيم، اختلاف شطرنجبازان با اعضاي تيم ملي بزرگسالان کمتر مي شود.
باقري گريزي به فعاليت هاي خود در دوره تصدي مديريت تيم هاي ملي شطرنج زد و گفت: از زماني که مسووليت تيم هاي ملي شطرنج در ايران را پذيرفتم، در شطرنج رده هاي سني دختران برنامه ريزي خوبي صورت گرفت، اکنون چند ماه است که شطرنجبازان برتر رده هاي سني دختران سه جلسه تدريس عمومي با سرمربي تيم ملي دختران دارند. در اين کلاس ها استادان بزرگ شطرنج بانوان به همراه قهرمانان رده هاي سني دختران حضور دارند و از روش آموزش روز دنيا بهره مي برند.
وي گفت: برنامه ريزي براي شرکت در مسابقات قهرماني رده هاي سني جهان در آنتاليا، در بخش دختران بسيار خوب بود، اما متاسفانه نتوانسته ايم براي قهرمانان رده هاي سني پسران برنامه ريزي مدوني را اجرا کنيم.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران توضيح داد که "همه قهرمانان رده هاي سني دختران به جز قهرمان يک رده در تهران ساکن بودند و اين امکان وجود داشت که کلاس هاي درس آنان را در تهران تشکيل دهيم، اما در بخش پسران، قهرمانان رده هاي سني از استان هاي مختلف بودند و با محدوديت شديد در تشکيل کلاس براي آنها در تهران مواجه بوديم و نمي توانستيم کلاس ها را در تهران تشکيل دهيم، در حالي که قهرمانان رده هاي سني پسران در شهرستان ها امکان حضور در آن را نداشتند، اين از عدالت به دور بود".
باقري البته گفت: برنامه ريزي هايي براي اصلاح اين روند آغاز شده است و در آينده بسيار نزديک يک مربي خارجي وارد ايران مي شود. قصد داريم وي را به شهرستان هاي مختلف اعزام کنيم، اين برنامه ريزي به ارتقاي شطرنج قهرمانان رده هاي سني در شهرستان ها کمک قابل توجهي خواهد کرد.
وي با تبريک قهرماني جهان "سارا سادات خادم الشريعه"، "آرين غلامي" و "محمد امين طباطبايي" به جامعه ورزش کشور، ملت سرافراز ايران اسلامي و خانواده هاي آنان گفت: در سال هاي اخير استاد "خسرو شيخ هرندي" زحمات زيادي براي سارا سادات خادم الشريعه شطرنجباز نوجوان کشور کشيده است و در نتيجه تلاش هاي وي بود که سارا تا قهرماني آسيا پيش رفت.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: در چند ماه گذشته نيز به کمک مربي تيم ملي شطرنج بانوان استاد بزرگ "کوينيس" برنامه هاي آماده سازي وي براي حضور قدرتمند در مسابقات جهاني ترکيه دنبال شد. البته نبايد در اين مسير تلاش هاي و سرمايه گذاري هاي خانواده سارا را ناديده گرفت، قطعا اگر اين سرمايه گذاري ها صورت نمي گرفت، اميدي به کسب مدال نبود.
باقري البته قول داد که "از همه شطرنجبازان مدال آور جهاني حمايت هاي بيشتري شود و حتي مربي خارجي براي پيشرفت سطح شطرنج مدال آوران شهرستاني به استان هاي محل زندگي آنها اعزام شود و در موارد متعدد از آنها براي شرکت در کلاس هاي شطرنج در تهران دعوت به عمل آيد".
وي افزود: وضعيت آموزش شطرنجبازان مدال آور جمهوري اسلامي ايران در مسابقات جهاني ترکيه مورد بررسي قرار مي گيرد و امکانات بيشتري در اختيار آنان گذاشته مي شود تا بتوانند در سال آينده از عنوان قهرماني خود دفاع کنند.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: بايد اين انديشه که حفظ عنوان قهرماني از گرفتن يک مقام و فراموش کردن بازيکن، مهمتر است در کشور نهادينه شود و همه برنامه ريزي ها بايد بر اساس اين انديشه استوار باشد.
باقري گفت: شطرنجبازاني چون "سارا سادات خادم الشريعه"، "آرين غلامي" و "محمد امين طباطبايي" بايد بتوانند از عنوان قهرماني خود در سال هاي آينده دفاع کنند و تا مرحله استاد بزرگي شطرنج پيش روند و اميدوار باشيم روزي سطح شطرنج آنان به سطحي برسد که به تيم ملي کشور راه يابند. اين يک برنامه ريزي بلند مدت را مي طلبد و بايد برنامه ريزي کوتاه مدت در مورد آنان فراموش شود.
وي هشدار داد: نبايد سرنوشت اين شطرنجبازان جهاني به مانند سرنوشت سيدجواد علوي شود و بعدها خودمان را سرزنش کنيم که چرا براي آنان سرمايه گذاري لازم را نکرده ايم.
مدير تيم هاي ملي شطرنج گفت: فدراسيون شطرنج و همه برنامه ريزان ورزش کشور بايد به ورزشکاران مدال آور جهاني و آسيايي و همه ورزشکاران مستعد کشور با نگرش درازمدت بنگرند و مطمئن باشيد، اعضاي کميته فني فدراسيون شطرنج به اين موضوع توجه ويژه خواهند داشت.
باقري البته گفت: بايد به بضاعت فدراسيون شطرنج نيز توجه کرد، اکنون در شطرنج ايران به حداقل 10 استاد بزرگ خارجي براي هدايت شطرنجبازان مستعد کشور نياز داريم، اما فعلا فقط دو مربي خارجي داريم. با اين شرايط کار ما بسيار سخت است، بايد در عين حفظ عدالت، با کارشناسي دقيق و با توجه به ميزان پيشرفت هر بازيکن، امکانات مطلوب را در اختيار شطرنجبازان گذاشت.
وي به برنامه ريزي براي حضور قدرتمند تيم ملي شطرنج ايران در مسابقات قهرماني تيمي آسيا در هند اشاره کرد و گفت: پس از مسابقات داخل سالن آسيا در ويتنام، اردوي فشرده آماده سازي براي اعضاي تيم ملي شطرنج ايران برنامه ريزي شد و اعضاي تيم زير نظر سرمربي تيم ملي برنامه هاي خود را دنبال مي کنند.
مسابقات شطرنج قهرماني تيمي آسيا دي ماه آينده برگزار مي شود.
استاد بزرگ شطرنج ايران، گفت: برنامه ريزي مناسبي براي تيم ملي شطرنج بانوان صورت گرفته است و اعضاي تيم در کلاس هاي شطرنج عمومي و خصوصي زير نظر سرمربي تيم ملي آموزش مي بينند، ضمن آنکه تمرينات آماده سازي آنها نيز به صورت مستمر دنبال مي شود.
باقري با بيان اينکه "اين برنامه ريزي ها تا يک ماه آينده، پيش از برگزاري مسابقات قهرماني تيمي آسيا در هند ادامه خواهد يافت"، گفت: تيم ايران در جدول مسابقات قهرماني تيمي آسيا در جايگاه پنجم يا ششم قرار دارد و بايد تلاش کنيم، با حضور تيم هاي قدرتمندي چون هند، چين و ويتنام بتوانيم در جايگاه سه تيم برتر آسيا قرار گيريم.
از مدير تيم هاي ملي سووال شد که "چرا اعزام بازيکنان مستعد شطرنج ايران به مسابقات خارجي کم است"؟ که باقري پاسخ داد: از زماني که مسووليت مديريت تيم هاي ملي را پذيرفته ام، با همه درخواست هاي بازيکنان تيم ملي براي اعزام به مسابقات برون مرزي موافقت کرده ام، اما بايد بضاعت فدراسيون شطرنج را نيز ديد.
وي افزود: بودجه فدراسيون شطرنج بسيار محدود است و يک عدم تناسبي ميان مدال آوري بازيکنان شطرنج با بودجه فدراسيون وجود دارد، در حقيقت مدال هاي رنگين شطرنج، فراتر از بودجه اي است که به فدارسيون شطرنج اختصاص مي يابد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: البته نگرش رييس فدراسيون شطرنج در اين زمينه بسيار مساعد است و تلاش هاي زيادي براي افزايش بودجه فدراسيون شطرنج انجام شده، اميدوارم اين تلاش ها در سال آينده نتيجه بخش باشد.
استاد بزرگ شطرنج ايران گفت: مديران ورزش کشور و برنامه ريزان اقتصادي بايد تفاوتي ميان مدال هاي يک رشته ورزشي مانند شطرنج با ديگر رشته هاي ورزشي قائل شوند. شطرنج ايران در رنکينگ جهاني در جايگاه شصتم جهان قرار دارد.
باقري البته به طور ضمني گلايه اي مطرح کرد و گفت: تيم ملي شطرنج ايران در بازي هاي فکري قهرماني جهان که سال گذشته برگزار شد، توانست مقام سوم جهان را بدست آورد، اما کسب اين عنوان با بي اعتنايي سازمان تربيت بدني روبرو شد و استدلال شد که اين مسابقات در زمره مسابقات رسمي نيست و با همين استدلال از بازيکنان عضو تيم ملي تقدير نيز نشد.
وي افزود: تيم ايران در آن مسابقات، توانست، آمريکا و مجارستان را شکست دهد و بالاتر از تيم هاي قدرتمند هند، آمريکا و ويتنام ايستاد و تقدير نکردن از اعضاي تيم ملي شطرنج در آن زمان، باعث دلسردي بازيکنان شد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج گفت: نبايد اينگونه انديشيد که اگر مقامي بدست مي آيد با اين استدلال که مسابقات رسمي نيست، اعتبار لازم را اختصاص ندهيم.
باقري يکي ديگر از دلايل کمبود اعتبار فدراسيون شطرنج را "نداشتن تبليغات در رشته شطرنج" دانست و گفت: اينکه يک مدال شطرنج با رشته هاي نوپاي ورزش مقايسه شود، نگرشي اشتباه است، بايد نگرش مديران ارشد ورزش کشور در اين زمينه اصلاح شود.
استاد بزرگ شطرنج ايران استدلال کرد: امروز شطرنج به رشته اول خانواده هاي ايراني تبديل شده است، اين رشته پشتوانه مردمي زيادي دارد، در ترکيه شاهد بوديم که تعداد زيادي از خانواده ها با هزينه شخصي خود به اين مسابقات رفته اند. امروزه شطرنج رشته محبوب خانواده ها است و براي شطرنج هزينه هاي زيادي مي شود.
وي گفت: شطرنج به مانند فوتبال رشته اي پرطرفدار است، امروز در هر خانه اي يک شطرنج وجود دارد، در هر پارکي امکان بازي شطرنج فراهم است و شطرنج در همه سنين بازي مي شود، اين نکته مهم و حياتي است و بايد از اين پتانسل بهره مطلوب را برد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران با نگاهي فلسفي به شطرنج گفت: شطرنج کمک زيادي به رشد و تعالي فرهنگ يک جامعه مي کند، در جامعه اي که مردمانش بهتر انديشه کنند، پيشرفت و تعالي در آن جامعه سريعتر رخ خواهد داد. شطرنج ورزش درست انديشيدن است و بايد به عنوان يک رشته مادر به آن نگريسته شود.
باقري گفت: شطرنج به ما مي آموزد، بهتر انديشه کنيم و اگر مردمان يک جامعه بتوانند بهتر فکر کنند، آنگاه در همه بخش ها موفق خواهند شد و در رشته مختلف مدال آور خواهند بود. ويژگي شطرنج اين است و به همين دليل با قاطعيت اعلام مي کنم جامعه ايراني در آينده اي نه چندان دور، شطرنج را به عنوان ورزش نخست کشور انتخاب خواهد کرد.
استاد بزرگ شطرنج ايران گفت: شطرنج از بسياري جهات فقط يک ورزش نيست، شطرنج در درمان بسياري از ناهنجاري هاي يک جامعه موثر است و به همين دليل بودجه آن بايد ويژه باشد.
وي افزود: بودجه بيشتر براي شطرنج سبب مي شود که پيشرفت بيشتري در همه بخش هاي کشور داشته باشيم، بايد در اين موضوع تعمق بيشتري کرد و آن را نهادينه کرد.
باقري گفت: بودجه شطرنج با اين ويژگي ها نبايد در حد يک رشته کم طرفدار باشد. شطرنج از لحاظ بودجه فقط بايد با فوتبال و کشتي مقايسه شود، نبايد اينگونه تلقي شود که مثلا فوتبال رشته اي درآمدزا است، اما شطرنج درآمدزا نيست. البته شايد اين نکته در حال حاضر درست باشد، اما مي توان با برنامه ريزي صحيح، شطرنج را نيز درآمدزا کرد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج، اين رشته را به لحاظ تاريخي از آن ايرانيان دانست و گفت: به دليل آنکه شطرنج به نوعي متعلق به ايرانيان است، نگاه مسوولين ورزش کشور به شطرنج بايد بسيار بهتر باشد. از آرزوهاي من اين است روزي فرا رسد که به مدال بازيکنان شطرنج با ذوق و شوق بيشتري نگاه شود.
او البته از رييس و دبير فدراسيون شطرنج و مديران ورزش کشور خصوصا کميته ملي المپيک به دليل مساعدت هاي زيادي که در سال هاي اخير و خصوصا چند ماه گذشته به ورزش شطرنج داشته اند، قدرداني کرد و گفت: انتظار است به ورزش شطرنج بيش از پيش توجه شود. مديران ورزش کشور مطمئن باشند، بازيکنان شطرنج قدردان حمايت ها خواهند بود.
"محمد ابراهيم مداحي" رييس فدراسيون شطرنج و "هادي کريمي" از شطرنجبازان قديمي کشور دبير اين فدراسيون هستند.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران در اين گفت و گوي مبسوط از سطح شطرنج روسيه گفت، دانش شطرنج ايرانيان را به نقد کشيد و خواستار آن شد که "ميان استعدادهاي فردي بازيکنان و دانش کلاسيک هماهنگي پيش آيد".
باقري تنها راه شکوفايي شطرنج ايران را در اين نکته دانست و از اختلاف سطح ميان تيم ملي شطرنج بزرگسالان و جوانان سخن به ميان آورد، نقبي به برنامه هايش در فدراسيون شطرنج براي سرمايه گذاري در شطرنج پايه زد و قول داد امکانات بيشتري براي مدال آوران آسيايي و جهاني در نظر بگيرد و شطرنج شهرستان ها را دگرگون کند.
او به شطرنج با نگاهي فلسفي نگريست و شطرنج را ورزش انديشه ناميد و گفت: در جامعه اي که مردمانش بهتر انديشه کنند، پيشرفت و تعالي در آن جامعه سريعتر رخ خواهد داد و ويژگي شطرنج، بهتر انديشيدن است.
مدير تيم هاي ملي شطرنج گريزي به بحث بودجه فدراسيون شطرنج زد و خواستار اصلاح نگرش مديران ورزش نسبت به شطرنج شد، موفقيت هاي شطرنجبازان ايران در بخش رده هاي سني در جهان و ضرورت تداوم موفقيت آنها را در شطرنج کلاسيک دنيا واکاوي کرد و علت را فقط در "برنامه ريزي هاي کوتاه مدت" دانست و از برنامه هاي بلندمدتي سخن گفت که "درصورت همراهي مديران ورزش کشور در چند سال آينده سطح شطرنج ايران دگرگون خواهد شد".
باقري گفت: زماني که "سيد جواد علوي" قهرمان 12 ساله هاي جهان شد، "تيمور رجب اف" نفر دوم جهان بود، از آن زمان تاکنون سال هاي زيادي سپري شد، اکنون علوي استاد بين المللي شطرنج است و رجب اف جزو 10 شطرنجباز برتر دنيا است. رجب اف با غلبه بر کاسپارف نشان داد که شطرنج مفهومي کلاسيک دارد.
وي افزود: متاسفانه شطرنج ايران هيچگاه در مسير کلاسيک و پايه اي گام برنداشت و به شطرنج در ايران بيشتر با نگاه کوتاه مدت نگريسته شد.
استاد بزرگ شطرنج ايران افزود: شطرنج، ورزشي است که قدمت هزار و 500 ساله دارد و رشته اي نيست که بتوان با برنامه ريزي کوتاه مدت، به پيشرفت بزرگ دست يافت. در برخي از رشته هاي ورزشي با استفاده از مربيان برجسته و با چند سال فعاليت، مي توان اميد داشت که پيشرفتي در آن رشته حاصل شود، اما براي پيشرفت شطرنج بايد دستکم سرمايه گذاري 20 ساله شود، تا شاهد پيشرفت شگرف در آن بود.
باقري مردم ايران را به لحاظ استعداد و بهره هوشي در زمره مردم تاپ دنيا دانست و گفت: ايرانيان در بخش هايي که به ضريب هوشي مربوط است، نتيجه خوب مي گيرند و نمونه آن شطرنج رده هاي سني هشت، 10 و 12 سال و حتي در بخش شطرنج سريع و نيمه سريع است.
مدير تيم هاي ملي گفت: حرف نخست را در شطرنج رده هاي سني استعداد مي زند و به همين دليل در اين بخش مدال آور هستيم، اما زماني که سخن از کار، ريشه و تاريخ شطرنج مي شود، حرف هاي کمتري براي گفتن داريم.
او مثالي زد و گفت: ايرانيان در فوتبال گل کوچک نتايج بهتري دارند، زيرا در اين بخش توانايي هاي فردي و استعداد بازيکن مهمتر است، اما در فوتبال کلاسيک آن توان لازم را نداريم، شطرنج رده هاي سني همان فوتبال گل کوچک است که استعداد در آن نقش بسزايي دارد، اما در شطرنج کلاسيک بزرگسالان، زماني که يک بازيکن ايراني را با روس ها مقايسه مي کنيم، در مي يابيم که روس ها از پنج سالگي، بالاترين دانش کلاسيک شطرنج را مي آموزند و در بزرگسالي تفاوت هاي فاحشي در سطح دانش آشکار مي شود.
باقري گفت: مقايسه يک بازيکن 20 ساله ايراني با يک استاد بزرگ 20 ساله روس نشان مي دهد که بازيکن ايراني فرصت هاي خود را با راندمان بالا صرف شطرنج نمي کند و مشکل از همين نقطه آغاز مي شود، از يک سني به بعد، لحظه ها حرف نخست را مي زند، شطرنجبازان روس از اين لحظه ها استفاده بهينه مي کنند و نتايج آن را نيز مي گيرند.
وي افزود: البته با اهميت تر از هر موضوعي، حفظ مقام کسب شده در رده سني است، بايد به اين موضوع بيانديشيم که چگونه سيستمي بکار ببريم که مقام کسب شده را حفظ کنيم، در حالي که مشاهده مي شود، پس از چند سال عنوان رده سني کسب شده، از دست مي رود.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: اين موضوع دلايل زيادي دارد، به نظر من يک بخش به حمايت هاي دست اندرکاران ورزش از قهرمانان رشته هاي ورزشي مربوط مي شود، به هر جهت، رجب اف مي دانست و مي خواست قهرمان شطرنج جهان شود و شد.
باقري گفت: من به عنوان استاد بزرگ شطرنج و يکي از قهرمانان قديمي شطرنج ايران، هيچگاه نمي دانستم مي خواهم چه کاره شوم، هيچوقت مصمم نبوده ام که رشته اصلي من چيست، اين موضوعات از جمله مباحث فرهنگي جامعه ايراني است که بايد براي اصلاح آن، فرهنگ سازي گسترده اي صورت گيرد.
وي افزود: به نظر من در آن سال که علوي قهرمان جهان شد، ايران يکي از با استعدادترين شطرنجبازان تاريخ خود را تقديم دنياي شطرنج کرد، اما بضاعت شطرنج ايران در آن سال ها، اندک بود، علوي در آن سال ها نياز به چند استاد بزرگ داشت که در کنارش باشند تا او را به مدارج عالي برسانند، اما اين اتفاق نيفتاد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران، گفت: فدراسيون شطرنج در آن زمان که علوي قهرمان جهان شد، به جاي آنکه او را مورد حمايت قرار دهد، بيشتر از عنوان او استفاده تبليغاتي کرد و اين باعث پيشرفت نکردن اين شطرنجباز شد.
استاد بزرگ شطرنج ايران گفت: موضوع اصلي آن است که در شطرنج پايه بايد به گونه اي برنامه ريزي شود که پيشرفت در 10 تا 15 سال بعد نمايان شود.
باقري که سال ها در کشورهاي اروپايي و آمريکايي مربيگري کرد، مثالي زد و گفت: حدود 20 سال پيش، کشور چين در شطرنج جايگاهي نداشت، در آن سال ها، چند استاد بزرگ روس به چين رفتند، سال هاي متمادي طول کشيد تا قهرمان زنان جهان از چين سربرآورد و ناگهان چين به تيم هاي اول و دوم جهان تبديل شد.
وي افزود: زماني که به شطرنج چين مي نگريم، آن را در رده دوم جهان مي بينيم، اما نبايد فراموش کرد که چين 20 سال به نتايج کوتاه مدت فکر نکرد، شطرنج را به صورت کلاسيک و پايه اي کار کرد و ناگهان استعدادها شکوفا شد، به گونه اي که در شطرنج اکنون روس ها نيز از چيني ها مي ترسند.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: بايد ميان استعداد فردي بازيکن و دانش او هماهنگي پيش آيد، نبايد فقط روي قابليت هاي فردي بازيکنان تکيه کرد، بايد به بازيکن دانش کلاسيک نيز آموخت تا اميدوار بود روزي شطرنج در کشور متحول شود.
باقري با بيان اينکه "به جز چند بازيکن بزرگسال شطرنج ايران، اختلاف سطح زيادي ميان بازيکنان شطرنج ايران در سطح بزرگسالان وجود دارد"، گفت: چنانچه به شطرنج رده هاي سني توجه ويژه شود، خلايي که در سطح تيم ملي بزرگسالان و جوانان وجود دارد، قابل رفع است.
وي افزود: اگر بتوانيم شطرنج زير 20 سال ايران را به جايگاه مطلوب و برتر دنيا برسانيم، آن زمان مي توانيم اميدوار باشيم که وقتي يک بازيکن بزرگسال بازنشسته مي شود، چندين بازيکن براي کسب جايگاه بازيکن بزرگسال با هم رقابت خواهند کرد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: اگر شطرنج رده هاي سني را قدرتمند کنيم، پس از چند سال در تيم ملي بزرگسالان احساس نگراني نخواهيم کرد.
باقري مثال ديگري زد و گفت: اکنون قهرمان جوانان زير 20 سال جهان "واشيه لاگراف" از کشور فرانسه است، ريتينگ وي اکنون 2713 است، اين شطرنجباز در فرانسه نفر دوم است و سال گذشته قهرمان بزرگسالان فرانسه شد.
وي افزود: در کشورهايي که سطح شطرنج آنها بالا است، کسي که قهرمان جوانان کشورش مي شود، در حد تيم ملي است، يعني چنان در رده هاي سني علمي کار کرده اند که تفاوت زيادي ميان شطرنج جوانان و تيم ملي وجود ندارد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: اگر موفق شويم در شطرنج رده هاي سني به شيوه آکادميک و اصولي کار کنيم، در سال هاي آينده هر چه به سطح بالاي رده هاي سني مي رسيم، اختلاف شطرنجبازان با اعضاي تيم ملي بزرگسالان کمتر مي شود.
باقري گريزي به فعاليت هاي خود در دوره تصدي مديريت تيم هاي ملي شطرنج زد و گفت: از زماني که مسووليت تيم هاي ملي شطرنج در ايران را پذيرفتم، در شطرنج رده هاي سني دختران برنامه ريزي خوبي صورت گرفت، اکنون چند ماه است که شطرنجبازان برتر رده هاي سني دختران سه جلسه تدريس عمومي با سرمربي تيم ملي دختران دارند. در اين کلاس ها استادان بزرگ شطرنج بانوان به همراه قهرمانان رده هاي سني دختران حضور دارند و از روش آموزش روز دنيا بهره مي برند.
وي گفت: برنامه ريزي براي شرکت در مسابقات قهرماني رده هاي سني جهان در آنتاليا، در بخش دختران بسيار خوب بود، اما متاسفانه نتوانسته ايم براي قهرمانان رده هاي سني پسران برنامه ريزي مدوني را اجرا کنيم.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران توضيح داد که "همه قهرمانان رده هاي سني دختران به جز قهرمان يک رده در تهران ساکن بودند و اين امکان وجود داشت که کلاس هاي درس آنان را در تهران تشکيل دهيم، اما در بخش پسران، قهرمانان رده هاي سني از استان هاي مختلف بودند و با محدوديت شديد در تشکيل کلاس براي آنها در تهران مواجه بوديم و نمي توانستيم کلاس ها را در تهران تشکيل دهيم، در حالي که قهرمانان رده هاي سني پسران در شهرستان ها امکان حضور در آن را نداشتند، اين از عدالت به دور بود".
باقري البته گفت: برنامه ريزي هايي براي اصلاح اين روند آغاز شده است و در آينده بسيار نزديک يک مربي خارجي وارد ايران مي شود. قصد داريم وي را به شهرستان هاي مختلف اعزام کنيم، اين برنامه ريزي به ارتقاي شطرنج قهرمانان رده هاي سني در شهرستان ها کمک قابل توجهي خواهد کرد.
وي با تبريک قهرماني جهان "سارا سادات خادم الشريعه"، "آرين غلامي" و "محمد امين طباطبايي" به جامعه ورزش کشور، ملت سرافراز ايران اسلامي و خانواده هاي آنان گفت: در سال هاي اخير استاد "خسرو شيخ هرندي" زحمات زيادي براي سارا سادات خادم الشريعه شطرنجباز نوجوان کشور کشيده است و در نتيجه تلاش هاي وي بود که سارا تا قهرماني آسيا پيش رفت.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: در چند ماه گذشته نيز به کمک مربي تيم ملي شطرنج بانوان استاد بزرگ "کوينيس" برنامه هاي آماده سازي وي براي حضور قدرتمند در مسابقات جهاني ترکيه دنبال شد. البته نبايد در اين مسير تلاش هاي و سرمايه گذاري هاي خانواده سارا را ناديده گرفت، قطعا اگر اين سرمايه گذاري ها صورت نمي گرفت، اميدي به کسب مدال نبود.
باقري البته قول داد که "از همه شطرنجبازان مدال آور جهاني حمايت هاي بيشتري شود و حتي مربي خارجي براي پيشرفت سطح شطرنج مدال آوران شهرستاني به استان هاي محل زندگي آنها اعزام شود و در موارد متعدد از آنها براي شرکت در کلاس هاي شطرنج در تهران دعوت به عمل آيد".
وي افزود: وضعيت آموزش شطرنجبازان مدال آور جمهوري اسلامي ايران در مسابقات جهاني ترکيه مورد بررسي قرار مي گيرد و امکانات بيشتري در اختيار آنان گذاشته مي شود تا بتوانند در سال آينده از عنوان قهرماني خود دفاع کنند.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: بايد اين انديشه که حفظ عنوان قهرماني از گرفتن يک مقام و فراموش کردن بازيکن، مهمتر است در کشور نهادينه شود و همه برنامه ريزي ها بايد بر اساس اين انديشه استوار باشد.
باقري گفت: شطرنجبازاني چون "سارا سادات خادم الشريعه"، "آرين غلامي" و "محمد امين طباطبايي" بايد بتوانند از عنوان قهرماني خود در سال هاي آينده دفاع کنند و تا مرحله استاد بزرگي شطرنج پيش روند و اميدوار باشيم روزي سطح شطرنج آنان به سطحي برسد که به تيم ملي کشور راه يابند. اين يک برنامه ريزي بلند مدت را مي طلبد و بايد برنامه ريزي کوتاه مدت در مورد آنان فراموش شود.
وي هشدار داد: نبايد سرنوشت اين شطرنجبازان جهاني به مانند سرنوشت سيدجواد علوي شود و بعدها خودمان را سرزنش کنيم که چرا براي آنان سرمايه گذاري لازم را نکرده ايم.
مدير تيم هاي ملي شطرنج گفت: فدراسيون شطرنج و همه برنامه ريزان ورزش کشور بايد به ورزشکاران مدال آور جهاني و آسيايي و همه ورزشکاران مستعد کشور با نگرش درازمدت بنگرند و مطمئن باشيد، اعضاي کميته فني فدراسيون شطرنج به اين موضوع توجه ويژه خواهند داشت.
باقري البته گفت: بايد به بضاعت فدراسيون شطرنج نيز توجه کرد، اکنون در شطرنج ايران به حداقل 10 استاد بزرگ خارجي براي هدايت شطرنجبازان مستعد کشور نياز داريم، اما فعلا فقط دو مربي خارجي داريم. با اين شرايط کار ما بسيار سخت است، بايد در عين حفظ عدالت، با کارشناسي دقيق و با توجه به ميزان پيشرفت هر بازيکن، امکانات مطلوب را در اختيار شطرنجبازان گذاشت.
وي به برنامه ريزي براي حضور قدرتمند تيم ملي شطرنج ايران در مسابقات قهرماني تيمي آسيا در هند اشاره کرد و گفت: پس از مسابقات داخل سالن آسيا در ويتنام، اردوي فشرده آماده سازي براي اعضاي تيم ملي شطرنج ايران برنامه ريزي شد و اعضاي تيم زير نظر سرمربي تيم ملي برنامه هاي خود را دنبال مي کنند.
مسابقات شطرنج قهرماني تيمي آسيا دي ماه آينده برگزار مي شود.
استاد بزرگ شطرنج ايران، گفت: برنامه ريزي مناسبي براي تيم ملي شطرنج بانوان صورت گرفته است و اعضاي تيم در کلاس هاي شطرنج عمومي و خصوصي زير نظر سرمربي تيم ملي آموزش مي بينند، ضمن آنکه تمرينات آماده سازي آنها نيز به صورت مستمر دنبال مي شود.
باقري با بيان اينکه "اين برنامه ريزي ها تا يک ماه آينده، پيش از برگزاري مسابقات قهرماني تيمي آسيا در هند ادامه خواهد يافت"، گفت: تيم ايران در جدول مسابقات قهرماني تيمي آسيا در جايگاه پنجم يا ششم قرار دارد و بايد تلاش کنيم، با حضور تيم هاي قدرتمندي چون هند، چين و ويتنام بتوانيم در جايگاه سه تيم برتر آسيا قرار گيريم.
از مدير تيم هاي ملي سووال شد که "چرا اعزام بازيکنان مستعد شطرنج ايران به مسابقات خارجي کم است"؟ که باقري پاسخ داد: از زماني که مسووليت مديريت تيم هاي ملي را پذيرفته ام، با همه درخواست هاي بازيکنان تيم ملي براي اعزام به مسابقات برون مرزي موافقت کرده ام، اما بايد بضاعت فدراسيون شطرنج را نيز ديد.
وي افزود: بودجه فدراسيون شطرنج بسيار محدود است و يک عدم تناسبي ميان مدال آوري بازيکنان شطرنج با بودجه فدراسيون وجود دارد، در حقيقت مدال هاي رنگين شطرنج، فراتر از بودجه اي است که به فدارسيون شطرنج اختصاص مي يابد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران گفت: البته نگرش رييس فدراسيون شطرنج در اين زمينه بسيار مساعد است و تلاش هاي زيادي براي افزايش بودجه فدراسيون شطرنج انجام شده، اميدوارم اين تلاش ها در سال آينده نتيجه بخش باشد.
استاد بزرگ شطرنج ايران گفت: مديران ورزش کشور و برنامه ريزان اقتصادي بايد تفاوتي ميان مدال هاي يک رشته ورزشي مانند شطرنج با ديگر رشته هاي ورزشي قائل شوند. شطرنج ايران در رنکينگ جهاني در جايگاه شصتم جهان قرار دارد.
باقري البته به طور ضمني گلايه اي مطرح کرد و گفت: تيم ملي شطرنج ايران در بازي هاي فکري قهرماني جهان که سال گذشته برگزار شد، توانست مقام سوم جهان را بدست آورد، اما کسب اين عنوان با بي اعتنايي سازمان تربيت بدني روبرو شد و استدلال شد که اين مسابقات در زمره مسابقات رسمي نيست و با همين استدلال از بازيکنان عضو تيم ملي تقدير نيز نشد.
وي افزود: تيم ايران در آن مسابقات، توانست، آمريکا و مجارستان را شکست دهد و بالاتر از تيم هاي قدرتمند هند، آمريکا و ويتنام ايستاد و تقدير نکردن از اعضاي تيم ملي شطرنج در آن زمان، باعث دلسردي بازيکنان شد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج گفت: نبايد اينگونه انديشيد که اگر مقامي بدست مي آيد با اين استدلال که مسابقات رسمي نيست، اعتبار لازم را اختصاص ندهيم.
باقري يکي ديگر از دلايل کمبود اعتبار فدراسيون شطرنج را "نداشتن تبليغات در رشته شطرنج" دانست و گفت: اينکه يک مدال شطرنج با رشته هاي نوپاي ورزش مقايسه شود، نگرشي اشتباه است، بايد نگرش مديران ارشد ورزش کشور در اين زمينه اصلاح شود.
استاد بزرگ شطرنج ايران استدلال کرد: امروز شطرنج به رشته اول خانواده هاي ايراني تبديل شده است، اين رشته پشتوانه مردمي زيادي دارد، در ترکيه شاهد بوديم که تعداد زيادي از خانواده ها با هزينه شخصي خود به اين مسابقات رفته اند. امروزه شطرنج رشته محبوب خانواده ها است و براي شطرنج هزينه هاي زيادي مي شود.
وي گفت: شطرنج به مانند فوتبال رشته اي پرطرفدار است، امروز در هر خانه اي يک شطرنج وجود دارد، در هر پارکي امکان بازي شطرنج فراهم است و شطرنج در همه سنين بازي مي شود، اين نکته مهم و حياتي است و بايد از اين پتانسل بهره مطلوب را برد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج ايران با نگاهي فلسفي به شطرنج گفت: شطرنج کمک زيادي به رشد و تعالي فرهنگ يک جامعه مي کند، در جامعه اي که مردمانش بهتر انديشه کنند، پيشرفت و تعالي در آن جامعه سريعتر رخ خواهد داد. شطرنج ورزش درست انديشيدن است و بايد به عنوان يک رشته مادر به آن نگريسته شود.
باقري گفت: شطرنج به ما مي آموزد، بهتر انديشه کنيم و اگر مردمان يک جامعه بتوانند بهتر فکر کنند، آنگاه در همه بخش ها موفق خواهند شد و در رشته مختلف مدال آور خواهند بود. ويژگي شطرنج اين است و به همين دليل با قاطعيت اعلام مي کنم جامعه ايراني در آينده اي نه چندان دور، شطرنج را به عنوان ورزش نخست کشور انتخاب خواهد کرد.
استاد بزرگ شطرنج ايران گفت: شطرنج از بسياري جهات فقط يک ورزش نيست، شطرنج در درمان بسياري از ناهنجاري هاي يک جامعه موثر است و به همين دليل بودجه آن بايد ويژه باشد.
وي افزود: بودجه بيشتر براي شطرنج سبب مي شود که پيشرفت بيشتري در همه بخش هاي کشور داشته باشيم، بايد در اين موضوع تعمق بيشتري کرد و آن را نهادينه کرد.
باقري گفت: بودجه شطرنج با اين ويژگي ها نبايد در حد يک رشته کم طرفدار باشد. شطرنج از لحاظ بودجه فقط بايد با فوتبال و کشتي مقايسه شود، نبايد اينگونه تلقي شود که مثلا فوتبال رشته اي درآمدزا است، اما شطرنج درآمدزا نيست. البته شايد اين نکته در حال حاضر درست باشد، اما مي توان با برنامه ريزي صحيح، شطرنج را نيز درآمدزا کرد.
مدير تيم هاي ملي شطرنج، اين رشته را به لحاظ تاريخي از آن ايرانيان دانست و گفت: به دليل آنکه شطرنج به نوعي متعلق به ايرانيان است، نگاه مسوولين ورزش کشور به شطرنج بايد بسيار بهتر باشد. از آرزوهاي من اين است روزي فرا رسد که به مدال بازيکنان شطرنج با ذوق و شوق بيشتري نگاه شود.
او البته از رييس و دبير فدراسيون شطرنج و مديران ورزش کشور خصوصا کميته ملي المپيک به دليل مساعدت هاي زيادي که در سال هاي اخير و خصوصا چند ماه گذشته به ورزش شطرنج داشته اند، قدرداني کرد و گفت: انتظار است به ورزش شطرنج بيش از پيش توجه شود. مديران ورزش کشور مطمئن باشند، بازيکنان شطرنج قدردان حمايت ها خواهند بود.
"محمد ابراهيم مداحي" رييس فدراسيون شطرنج و "هادي کريمي" از شطرنجبازان قديمي کشور دبير اين فدراسيون هستند.