شطرنج در خراسان جنوبي
شطرنج، بازي 2 نفره اي است که روي يک صفحه با 64 خانه سياه و سفيد با 32 مهره انجام مي شوداما برخي آن را يک سرگرمي مي دانند و عده اي ديگر يک ورزش رزمي- ذهني محسوب مي کنند که موفقيت در اين ورزش، بيش از هر چيز به توان تحليل و فهم انتزاعي ذهن وابسته است.ولي پرداختن به اين رشته در خراسان جنوبي با کم و کاستي هايي همراه است.
حضور رئيس فدراسيون شطرنج در استان بهانه اي براي گزارشي از وضعيت اين رشته و بيم و اميدهاي ورزشکاران آن شد.
يک شطرنج باز مي گويد: شطرنج از جمله رشته هاي ورزشي است که در استان مورد بي توجهي واقع شده است و با وجود استعدادهاي بسيار خوب، به دليل کمبود امکانات بازدهي مطلوبي ندارد و جوانان انگيزه چنداني براي فراگيري حرفه اي اين رشته نشان نمي دهند.
«قلاسي» اضافه مي کند: از نظر مربي نيز با مشکلات زيادي مواجه هستيم، در صورتي که شطرنج بازان خوبي در استان هستند که در صورت حضور مربيان مجرب مي توانند در کشور مقام آور باشند.
وي برگزاري مسابقات کشوري به ميزباني بيرجند را گامي موثر براي معرفي بهتر اين رشته ورزشي در استان مي داند.
«بهرامي» ديگر ورزشکار اين رشته نبود سيستم گرمايشي در تالار شطرنج را يک مشکل اساسي در فصل سرما عنوان مي کند.
يکي از بانوان شطرنج باز هم مي گويد: اگر بانوان، مکان اختصاصي براي تمرينات شطرنج داشته باشند در ارتقاي سطح فني آن ها بي تاثير نخواهد بود.
رئيس فدراسيون شطرنج که براي انتخاب رئيس هيئت شطرنج به استان سفر کرده بود گفت: ميان صنعت، علم و دانش با ورزش رابطه مستقيم وجود دارد و هر چه کشورها از نظر صنعتي و علمي پيشرفت و رشد داشته باشند ورزش آن ها در سطح بالاتري قرار دارد. «کامبوزيا» افزود: سياست دولت نيز اين است که در کنار توجه به بخش هاي صنعتي مراکز علمي و تحقيقاتي از ورزش و تربيت بدني غافل نشود.
به گفته وي، براي علمي کردن شطرنج که يک ورزش فکري است به دنبال راه اندازي رشته تحصيلي شطرنج در دانشگاه علمي- کاربردي با هدف خارج شدن اين رشته از حالت تجربي و تربيت مربي، استاد و داور و دانشجو به صورت آکادميک هستيم.
وي ادامه داد: ما در رشته شطرنج جزو 3 کشور اول آسيا هستيم و ايران در بحث زيرساخت هاي ورزشي در جايگاه بسيار خوبي قرار دارد.
به گفته وي، شطرنج مربوط به کشوري است که عقل و منطق و فهم داشته و صاحب اصلي شطرنج جهان، ايران است. از همين رو بايد اين جايگاه را در دنيا و آسيا حفظ کرد و ارتقا داد.
وي مي گويد: قدرت و قابليت شطرنج بازان بالاست و بايد از نيروها به درستي بهره برد، وجود نيروي انساني ماهر شامل مربي، داور و مدرس براي ارتقاي شطرنج ضروري است و برنامه فدراسيون هم براساس واقعيت هاي عمومي شطرنج تدوين شده است.
وي تعداد شرکت کنندگان رشته شطرنج در مسابقات گوانگجو را 10 نفر اعلام و اضافه کرد: ايران، امسال بيشترين توفيق در کسب مدال ها را در اين مسابقات در رشته هاي ورزشي داشت که به نوع نگرش جامعه به ورزش باز مي گردد.
به گفته «کامبوزيا» ورزش ايران در سطح آماتور است ولي چيني ها ورزش حرفه اي دارند و در تمام رشته ها استعداديابي و روي افراد سرمايه گذاري مي کنند.
وي ادامه داد: تفاوت ما با کشورهاي ديگر اين است که توقع ها از مربيان و بازيکن ها خيلي زياد است در صورتي که برنامه ريزي ما آماتوري است و اين 2 با هم، هم خواني ندارد و يک اشکال محسوب مي شود اما با سياستي که تربيت بدني پيش گرفته، اميد است روند رو به رشدي در ورزش داشته باشيم.
وي درباره سياست فدراسيون شطرنج هم گفت: ما به قهرمان پروري معتقد نيستيم بايد از بستري مناسب برخوردار باشيم که اين بستر شامل تامين نيروي انساني، تقويت مربي يا مدرس، تربيت بازيکن و توسعه همگاني کشور است تا بتوان در جامعه شطرنج را رواج داد طوري که در هر نقطه اي که احساس شود صفحه و مهره لازم است و بازيکن وجود دارد اين امکانات فراهم شود، به طور کلي سياست فدراسيون شطرنج در گام اول آموزش و سپس قهرمان پروري است.
وي با بيان اين که براي استقبال بيشتر جوانان در شهرستان ها قرار است مدارس شطرنج راه اندازي شود، افزود: با برنامه ريزي هايي که با آموزش و پرورش صورت گرفته گسترش اين ورزش در مدارس يکي از بهترين راه هاي همگاني کردن آن است.
وي درباره وضعيت شطرنج استان گفت: در 6 ماه گذشته اين ورزش در خراسان جنوبي از وضعيت مطلوب تري برخوردار شد و هر چند در گذشته هم زحمت فراوان کشيده شده اما چشمگير نبوده است.
وي، جايگاه بسيار خوبي را براي خراسان جنوبي در 2 سال آينده پيش بيني کرد و اظهار داشت: با توجه به اين که خراسان جنوبي نوپا و امکانات در آن محدود است فدراسيون سعي دارد تا حد توان مشکلات را رفع کند.
وي درباره برنامه هاي پيش بيني شده براي رفع مشکل مربي در استان ادامه داد: به زودي مربي خارجي ويژه اين رشته که به چند استان ديگر نيز سفر کرده است به خراسان جنوبي خواهد آمد تا ورزشکاران استان آموزش پيشرفته ببينند.
وي تصريح کرد: اگر نياز باشد، مربي داخلي اما غيربومي اعزام مي کنيم اما براساس تعهدي که مربي خارجي به فدراسيون دارد از همين مربي استفاده و هزينه او نيز توسط فدراسيون تامين مي شود.
به گفته وي بيشتر مربيان داخلي شاغل و گرفتارند و نمي توانند به استان ها سفر کنند.
وي مجموع اعتبارات فدراسيون شطرنج را 600 ميليون تومان اعلام و خاطرنشان کرد: اعتبار امسال نسبت به سال گذشته 20 درصد افزايش يافته است و با توجه به نگاه ويژه اي که فدراسيون به خراسان جنوبي دارد 40 ميليون ريال به هيئت شطرنج استان کمک مي شود و صفحه مهره و ساعت ديجيتالي مورد نياز اين هيئت نيز تامين خواهد شد. وي برگزاري مسابقات به ميزباني بيرجند را از جمله برنامه هاي اين فدراسيون دانست و گفت: اگر هيئت استان قصد ساخت سالن ورزشي ويژه بانوان را داشته باشد نيز کمک خواهد شد.وي درباره حمايت از ورزشکاران مطرح استان نيز افزود: نخبه ها براساس انتخاب کميته مربيان رده هاي سني انتخاب مي شوند تا براي قهرماني آماده شوند.
بسياري تصور مي کنند شطرنج، ورزشي فکري است که فقط فکر و ذهن را درگير مي کند و در ابعاد جسماني تاثيري ندارد.اما متخصصان ورزشي اين فرضيه را رد و شطرنج را به عنوان ورزش ذهن و جسم معرفي مي کنند.اين رشته به دليل ارزان بودن تجهيزات و قابل اجرا بودن در تمام شرايط و زمان ها، طرفداران زيادي دارد.بسياري از شطرنج بازان معتقدند اسير مهره هاي سياه و سفيد مي شوند و به همين دليل اين رشته را ادامه مي دهند و به درجه استاد بزرگي يا قهرماني در مسابقات کشوري نايل مي شوند.
ورزشکاران استان با وجود تمام محروميت هايي که از گذشته وجود داشته است با پشتکار ، جديت و اراده قوي مشکلات را پشت سر گذاشته اند و حتي از ورزشکاران استان هايي که از نظر امکانات، تجهيزات و... بسيار جلوتر از اين استان قرار دارند گوي سبقت را ربوده اند.
«سميه افضلي» يکي از ورزشکاران رشته شطرنج است که مقام سوم مسابقات شطرنج دانشگاه هاي پيام نور کشور را کسب کرده است.
وي 19 سال سن دارد ، دانشجوي رشته مديريت صنعتي است و 4 مقام قهرماني و يک نايب قهرماني مسابقات شطرنج استان را نيز به خود اختصاص داده و در روزهاي گذشته هم با حضور در مسابقات شطرنج دانشگاه هاي پيام نور کشور در ساري مقام سوم را براي استان به ارمغان آورده است.
وي در گفت وگو با خبرنگار ما درباره وضعيت شطرنج خراسان جنوبي گفت: از ابتداي ورود به اين رشته روند روبه رشدي داشته ام و اکنون نيز شطرنج را به عنوان يک رشته فعال ادامه مي دهم اما هميشه در رشته هاي ورزشي مشکلات و ايرادهاي خاصي وجود دارد.
وي تصريح کرد: استقبال از شطرنج بسيار اندک است و هنوز به عنوان يک رشته ورزشي به صورتي که مکان هاي خاصي به آن اختصاص يابد شناخته نشده است.
وي ادامه داد: به طور مثال در دانشگاه پيام نور، سالني به اين رشته اختصاص نيافته است و امکاناتي براي تمرين وجود ندارد و در هيئت شطرنج استان نيز به بازيکنان قديمي بهاي چنداني نمي دهند و براي آن ها شرايط خاصي قائل نمي شوند.
وي با بيان اين که براي جذب بيشتر در اين رشته بايد در مورد فوايد آن، اطلاع رساني گسترده اي انجام شود، گفت: بهتر است در دانشگاه ها نيز محيطي براي اين رشته در نظر بگيرند و مربي مخصوص براي آموزش به اعضاي تيم به کار گرفته شود و البته برگزاري مسابقات براي کسب آمادگي بيشتر را نبايد فراموش کرد.
وي از بي مهري و بي توجهي به مدال آوران اين رشته انتقاد و تصريح کرد: زماني که دانش آموز بودم و در شهرستان و يا استان مقام کسب مي کردم توسط هيئت و مدرسه مورد تقدير قرار مي گرفتم اما اکنون که در مسابقات کشوري مدال کسب کرده ام نه توسط دانشگاه و نه هيئت شطرنج حتي در حد يک برگه تايپ شده نيز از من قدرداني نشد!
وي لطف خدا، تلاش زياد، تشويق خانواده و علاقه به اين رشته ورزشي را باعث موفقيت خود اعلام کرد و شيرين ترين خاطره دوران ورزشي خود را مربوط به زماني دانست که به عنوان عضو تيم استان براي اولين بار به مسابقات کشوري اعزام شد. وي گفت: تلخ ترين خاطره ورزشي من نيز به سال 80 و زمان شرکت در اولين مسابقه اي بود که حضور مي يافتم که به دليل اطلاع رساني ضعيف از 2 دوره مسابقات باز ماندم و با وجودي که خيلي خوب بازي کردم در بين 32 نفر دهم شدم.
وي، پدر و مادر، خانواده و همچنين مربيان خود به ويژه آقاي حسين بصيرت را از مشوقان اصلي اش معرفي کرد و افزود: فعاليت من در اين رشته باعث شد تا در فهم درس ها به ويژه رياضي مشکل زيادي نداشته باشم.
وي با تقدير از مربيان خود بصيرت و سروريان از مديران ورزش دانشگاه نيز خواست تا به شطرنج نيز مانند ديگر ورزش ها بها دهند.