باشگاه شطرنج ذهن برتر

شهره بیات

بسیاری از افرادی که از دور به دنیای شطرنج می نگرند تصور می کنند داوری در شطرنج مقوله ای بسیار ساده می باشد در حال که داوران حرفه ای به خوبی می دانند که نکات داوری می توانند تا چه حد بحث بر انگیز باشند. همواره در جریان مسابقات نکاتی پیش می آید که حتی داوران مطرح کشور نیز در این مورد اختلاف نظر دارند و همانطور که در مقدمه هندبوک فیده نوشته شده است قوانین نمی توانند همه موقعیت های محتمل را پیش بینی  و تمامی مسائل عملی را حل و فصل نمایند.

یکی از این از مسائل (که البته ما برای آن قانون صریحی داریم اما داوران در تفسیر قانون اختلاف نظر داشتند ) در جریان مسابقات سریع جام رمضان فومن پیش آمد....و دیگری اشتباهی بود که در هندبوک فیده وجود دارد

در این مسابقات که با زمان 25*2 برگزار می شد و برای هر حرکت 10 ثانیه افزایش زمان در نظر گرفته شده بود یکی از بازیکنان ادعای تساوی بر اساس ماده  2-10 انجام داد:

در اینجا بود که بحثی میان داوران پیش آمد که آیا اصلا این بازیها ادعای تساوی دارد یا خیر؟؟ با توجه به اینکه این پرسش از داوران مختلف از استانهای مختلف کشورمان پرسیده شد و نظرات متفاوتی داشتند لازم دیدم که این مساله را به نقل از داوران مطرح جهان نیکوپولوس و گیسن توضیح دهم.( البته در مسابقات فوق با توضیحات درست و دقیق داور سرشناس کشورمان استاد نجیب در نهایت همه داوران به یک جمع بندی دقیق و درست رسیدند)

گیسن: برای مثال در شروع بازی  هر بازیکن 25 دقیقه و 10 ثانیه افزایش زمان برای هر حرکت دارد  35=10*60+25 پس قوانین بازی سریع حاکم است و ماده 2-10به دلیل افزایش زمان حاکم نیست.

(توضیح: 60 برابر افزایش زمان را باید محاسبه کنیم و با زمان اصلی یک بازیکن جمع کنیم تا ببینیم مسابقات در چه نوع فرمتی قرار دارد. که در اینجا فرمت سریع است)

گیسن در جایی دیگر:لطفا توجه کنید که در بازی با زمان فیشر (بعد از هر حرکت مقدای زمان اضافه شود) ماده 10 حاکم نیست. بخوبی واضح است که ماده 10 مربوط به وضعیت اتمام سریع است.

نیکوپولوس:اگر هر گونه افزایش زمانی در تایم کنترل مسابقات باشد  مانند 25 دقیق به اضافی 10 ثانیه زمان اضافی از حرکت اول  ماده 2-10 حاکم نیست. 

نکته مهم : ماده 2-10 در مسابقات سریعی که بدون افزایش زمان برگزار می گردد حاکم است اما در مسابقاتی که از ابتدا تا انتهای بازی برای هر حرکت افزایش زمان داریم حاکم نیست. چون این ماده مربوط به مرحله اتمام سریع است و اتمام سریع مرحله ای از بازی است که کلیه حرکت ها باید در زمان محدودی انجام شود.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* اشتباه هند بوک فیده

نکته بعدی از قوانین داوری در شطرنج که در اینجا مطرح می کنم مربوط به مبحث محاسبه ریتینگ در هندبوک فیده است. در این کتاب برای محاسبه ریتینگ بازیکنان بی ریتینگ در جدول بسته مثال زیر ارائه شده است:

اینجانب به همراه داور خوب کشورمان آقای حمید رضا جدیدی ساعتها وقت صرف کردیم تا بتوانیم برای بازیکنان I  و H  ریتینگ محاسبه شده در هند بوک فیده را بدست آوریم و هر چه سعی کردیم موفق نشدیم  و در نهایت از آقای نیکوپولوس (رئیس کمیته داوران فیده ) خواستیم تا روش کار را توضیح دهند که ایشان نیز به این نتیجه رسیدند که این مثال اشتباه است و احتمالا در کمیسیون بعدی فیده در  استانبول ترکیه اصلاح می شود!!!

فرمول های مورد نیاز برای محاسبه:

(R_a = R_ar - d_pa x n/(n+1

n = تعداد حریفان 

اگر بازیکن 50 درصد امتیازات را کسب کرده باشد: R_u = R_a 

اگر بیش از 50 درصد امتیاز را کسب کرده باشد Ru = Ra + 15  در واقع برای هر نیم امتیاز بیشتر از 50 درصد 15 واحد به Ra اضافه می کنیم

اگر کمتر از 50 درصد امتیاز را کسب کرده باشد (R_u = R_a + d_p x n/(n+1

برای محاسبه dp از جدول موجود در این لینک استفاده شود( مثال نیز در لینک مورد نظر وجود دارد):

http://www.fide.com/fide/handbook.html?id=73&view=article

  مثال:

 پس اگر با این مثال به مشکل برخوردید خیلی وقت خود را تلف نکنید!!!

منبع : سایت انجمن شطرنجبازان حرفه ای ایران