باشگاه شطرنج ذهن برتر

هدف از نوشتن این مقاله ،جبهه گیری و یا توهین به شخص یا ارگان خاصی نمی باشد بلکه هدف ، برخورد با مسیر غلطی است که متاسفانه برخی از استان های برگزار کننده قهرمانی رده های سنی کشور ، در سال های اخیر در پیش گرفته اند و آن استفاده از مربیان بومی (حتی مربیان قهرمان پرور ) به عنوان داور در سالن مسابقه قهرمانی رده های سنی کشور می باشد.

اینجانب به عنوان عضوی کوچک از جامعه مربیان شطرنج رده های سنی ایران ، این عامل را در مسابقات سالهای اخیر ، بسیار مشاهده نمودم اما متاسفانه در مسابقه امسال رده های سنی 8 و 10 و 12 سال دختران و پسران در بابلسر ، این مسئله ، این بار به شکل افراطی صورت پذیرفته بود . مربیان سرشناسی همچون آقایان عامر امینی ، ولیزاده ، عمو زاده و ... که بسیاری از قهرمانان رده های سنی استان مازندران ، شاگردان این عزیزان می باشند ، به عنوان داور در تمامی دور های مسابقه در سالن حضور داشتند و از طرفی حضور مربیان و سرپرستان سایر استان ها به داخل سالن ، ممنوع گشته بود !

-> حال این سوال مطرح می گردد که حضور مربیان حرفه ای و قهرمانان پرور استان میزبان ( که البته همگی دارای مدرک داوری می باشند و از لحاظ قانونی ، کارشان بلا مانع است ) ، چه فوایدی برای بازیکنانشان به همراه خواهد داشت و تا چه حد ممکن است بر نتیجه گیری آنان تاثیر بگذارد؟

 -> جهت پاسخ دادن به سوال فوق ، می توانیم نکات زیر را از نظر بگذرانیم :

1. تاثیر روانی حضور مربی در سالن برای بازیکن :

تاثیر روانی حضور مربی در کنار بازیکن رده های سنی پایه ( خصوصا رده زیر 8 سال) بر هیچ کس پوشیده نیست. هر بازیکن در حین بازی ، ممکن است با دشواری هایی در پوزیسیون روبرو گردد و از لحاظ روحیه و مسائل روانی در شرایط نا مساعدی قرار گیرد . در این حالت ، دیدن چهره بشاش و خونسرد مربی اش در کنار خود (که به عنوان داور در سالن حضور یافته است ) مسلما برای آن بازیکن آرامش بخش خواهد بود و چه بسیار ناجوانمردانه است که این آرامش روانی ، فقط برای یکی از دو نونهال پشت میز مسابقه ، فراهم گردد !

2. مشاهده فرم های شروع بازی بازیکنان رقیب ، توسط مربی حاضر در سالن :

تاثیر این عامل بر نتایج مسابقات ، متاسفانه برای همگانآشکار نیست. شاید تنها ، قشر مربیان حرفه ای رده های سنی باشند که اهمیت این موضوع را تماما درک می کنند. جملات کلیشه ای نظیر : بچه باید شطرنجش رو بکنه ... شروع بازی و تدارک که تو رده سنی مهم نیست... و جملاتی از این قبیل که متاسفانه از شطرنج سنتی رده های سنی سال های دور باقی مانده است و هیچ تناسبی با شطرنج حال حاضر رده های سنی ایران ، آسیا و جهان ندارد ، حتی بسیاری از پیشکسوتان اهل فن و حتی سر ذاوران را بر آن می دارد که نسبت به این موضوع ، بی تفاوت باشند.

اهمیت موضوع فوق ، زمانی بیشتر آشکار می گردد که به این نکته توجه نماییم که از اغلب بازیکنان رده های سنی پایه ، فایل های pgn زیادی در اختیار نیست و مشاهدات مربی حاضر در سالن در دورهای آغازین تورنمنت ، قطعا به وی ، کمک غیر قابل انکاری در امر کوچینگ دور های پایانی می نماید.

3. نظارت مستقیم مربی بر حالات روانی و تصمیم گیری های بازیکن خود در حین بازی از نزدیک :

مربیانی که به عنوان داور در سالن حضور یافته اند ، در حین بازی به شکل زنده ، آخرین زوایای ضعف و قدرت بازیکن خود را در دور های آغازین تورنمنت مشاهده می کنند و از این مشاهدات در آماده سازی بازیکن خود در دور های بعد استفاده می نمایند. به عنوان مثال ، مشاهداتی همچون ترس ، استرس ، شتاب زدگی ، تردید در تصمیم گیری و ... از این دسته مشاهدات هستند که مربیان حاضر در سالن ، به وضوح و از نزدیک آنها را در بازیکنانشان حس می کنند در حالی که مربیان دیگر که از امتیاز حضور در سالن محروم هستند ، ناچارند تنها به بررسی بازی ، پس از اتمام آن و از روی کاغذ ثبت بازیکن ، اکتفا نمایند که مسلما این هم یک نابرابری و بی عدالتی در امر کوچینگ مربیان استان میزبان ، با کوچینگ مربیان سایر استان ها خواهد بود.

-> در پایان این مقاله ، یک نکته را لازم به ذکر می دانم و آن اینکه اینجانب به شخصه ، معتقد به حضور تمامی مربیان در سالن مسابقه می باشم و لو این که می دانم اجرای چنین حرکتی برای سر داور یک مسابقه ، مشکلاتی را از بابت اعتراض خانواده ها و مدیریت سالن به همراه خواهد داشت اما یقین دارم که چنانچه سر داوران با تجربه و سرشناس کشورمان با مدیریت قوی خود ، تنها در چند دوره مسابقه رده های سنی ، سختی کار را به جان بخرند و چنین حرکتی را به عنوان یک فرهنگ ، در شطرنج ایران نهادینه کنند ، رفته رفته حس اعتماد نیز در خانواده ها به مربیان حاضر در سالن ایجاد خواهد شد و این امر قطعا کمک بسیار زیادی به تسریع رشد شطرنج کشورمان در رده های سنی خواهد نمود.

 -> از طرفی امیدواریم که برگزار کنندگان محترم در مسابقات آینده ، در تدوین کادر داوری مسابقات رده های سنی که البته با تایید فدراسیون شطرنج کشور صورت می پذیرد ، در انتخاب مربیان قهرمان پرور استان به عنوان داور ، تجدید نظر نمایند و موازین اخلاقی را تحت عنوان (( استفاده از شرایط میزبانی )) زیر پا نگذارند چرا که برای هر برگزار کننده ای مسلما سلامت و آبروی میزبانی ، با ارزش تر است و بالا بردن آمار مدال ها با تضییع حقوق عموم ، کاریست مغایر با اصول اخلاقی و فرهنگ اصیل ایرانی.

 ارسلان زرین فام

 مربی اسبق تیم ملی نوجوانان شطرنج کشور

منبع