باشگاه شطرنج ذهن برتر

+ روش محاسبه برای پیش بینی دور

شکل زیر را در نظر بگیرید:

سفید شروع می‌کند و می‌برد

آیا سفید با تصاحب فوری پیاده‌ی b5 می‌تواند بازی را ببرد؟  برای حل ذهنی این مسئله بسیاری از شطرنج بازان همه‌ی حرکات را محاسبه می‌کنند و ذهن خود را متناوباً از مانورهای یک طرف به مانورهای طرف دیگر متوجه می‌سازند که این روش محاسبه خیلی خسته کننده است، به علاوه موجب اشتباه نیز می‌شود. بهتر است برای محاسبه‌ی این پوزیسیون‌ها نخست حرکات سفید را به تنهایی بشماریم. مثلاً سفید برای گرفتن پیاده‌ی b5 و هدایت پیاده‌ی خود تا رسیدن به وزارت نیاز به 8 حرکت دارد. همین محاسبه را برای سیاه انجام می‌دهیم. سیاه برای گرفتن پیاده‌ی h4 و ارتقای پیاده‌ی h5 به وزارت، نیازمند 8 حرکت است. بعد از آنکه طرفین سیاه و سفید 8 حرکت خود را انجام دادند نوبت حرکت با بازیکنی است که در آغاز نوبت با او بوده است (که در اینجا سفید است) و لذا اگر سفید مستقیماً به طرف پیاده‌ی b5 برود بازی مساوی می‌شود. بنابراین سفید برای پیروز شدن باید چنین بازی کند:

1. Kf4! Kg6 2. Ke5 Kg7

در این وضعیت جدید اگر روش محاسبه‌ی بالا را تکرار کنیم مشخص می‌شود که سفید قادر است با گرفتن پیاده‌ی b5 به پیروزی برسد.

+ نحوه‌ی پیشروی پیاده‌هایی که اکثریت دارند

در شکل فرضی زیر:

سفید چگونه پیاده‌هایش را که از لحاظ تعداد بر سیاه برتری دارند پیش براند تا پیاده‌ی رونده‌ای بسازد؟

ساده‌ترین و مطمئن‌ترین راه آن است که همواره از پیاده‌ی کنار (یعنی پیاده‌ای که روی ستون آن پیاده‌ی رقیب نباشد) آغاز کنیم. ابتدا پیاده‌ی کنار جلو می‌رود: !c4. اما اگر ?b4 اجرا شود آنگاه سیاه b5 می‌کند و پیاده‌ی b5 به تنهایی هر سه پیاده‌ی سفید را متوقف می‌کند و برتری سفید از بین می‌رود. بنابراین حرکت صحیح c4 است که پس از آن اگر به عنوان مثال سیاه a5 کند سفید می‌تواند با حرکات b3 و a3 و b4 و نهایتاً c5 یک پیاده‌ی رونده به دست بیاورد.

+ تمرین‌ها:

سفید: Kh4,b6        سیاه: Kb1,b7        سفید شروع و مساوی می‌کند.

سفید: Kf6,g4,g2        سیاه: Kd5,h7        سیاه شروع و مساوی می‌کند.

سفید: Kf4,f6,f3      سیاه: Kd5,f7        سفید شروع می‌کند و می‌برد. سیاه شروع و مساوی می‌کند.

+ پیاده‌های دوبله در مقابل پیاده

در این حالت طرفی که پیاده‌های دوبله دارد و پیاده‌ی طرف مدافع هم در همان ستون قرار دارد، شانس‌های زیادی برای برد دارد (به شرط آنکه با پیاده‌ی عقبی‌اش حرکت‌های تمپ گیر داشته باشد).

مثال: در شکل زیر: 

نوبت با هر طرفی باشد سفید پیروز می‌شود. به عنوان مثال اگر نوبت سیاه باشد:

1... Kc6 2. Ke5 Kc5 3. d4+ Kc4 4. d5 Kc5 5. d3 ~~~  6. Kd6           و سفید می برد

مباحث آخربازی‌های پیاده‌ای را ادامه می‌دهیم و به بررسی حالتی می‌پردازیم که پیاده‌های سفید متصل هستند و یکی از آن‌ها رونده است.

در اینگونه پوزیسیون‌ها معمولاً سفید شانس‌های خوبی برای پیروزی دارد و امکانات دفاعی سیاه بسیار محدود است.

مثال: در پوزیسیون شکل زیر نوبت با هر طرف باشد، سفید برنده است. بنابراین فقط حالتی را که پیروزی دشوارتر است بررسی می‌کنیم: و آن حالتی است که نوبت با سیاه باشد.

سیاه شروع می‌کند. سفید می‌برد.

1... Kc5 2. Kd3 Kd5 3. Ke3 Ke5 4. Kf3! Kd5 5. Kf4 Kd6 6. Ke4 Ke6 7. Kd4 Kd6 8. Ke4 Kc7 9. Kd5 Kb6 10. Kd6 Kb7 11. Kc5 و سفید به پیروزی می‌رسد

مثال: در این مثال، تغییرات مختصری در پوزیسیون ایجاد می‌کنیم تا تکنیک برد را در این حالت نیز نشان دهیم.

سیاه شروع می‌کند. سفید می‌برد.

1... Kd6 2. Ke4 Ke6 3. Kf4 Kd6 4. Kf5 Kc7 5. Ke6 Kc8 6. c7!! Kxc7 7. Ke7! سفید پس از گرفتن پیاده‌ی حریف به پیروزی خواهد رسید

مثال: به کمک این پوزیسیون طریقه‌ی صحیح دفاع توسط سیاه و رسیدن به تساوی را بیان می‌کنیم.

سفید شروع می‌کند. نتیجه مساوی خواهد شد.

1. Ke3 Ke5 2. Kd3 Kd5 3. Kc3 Ke5! 4. Kc4 Ke4 5. Kc5 Ke5 6. Kb6 Kd6 7. Ka7 Ke7! 8. Kb8 Kd8                     سفید راهی برای پیروزی ندارد

 منبع : هیأت شطرنج بوشهر